Krista Bombeeck-van der Vries, 33 jaar, wordt niet meer beter. Ze heeft uitgezaaide borstkanker en richt zich op haar nalatenschap voor haar twee jonge dochters en voor iedereen in een soortgelijke situatie.
Met een stralende blik uit haar ogen. Positief en enthousiast geniet ze van dingen als de geur van boerderijen als ze het raam opent, het geluid van een merel en buiten eten met haar gezin. Niets wijst erop dat deze jonge moeder ongeneeslijk ziek is. Daar zit ook direct haar kracht. Alles wat ze doet of nalaat voor later heeft ze over nagedacht. Toch laat ze de controle los, want ze weet dat ze die nou nét niet heeft.
“Ik ben zo iemand die de uitslagen van tevoren gaat uitpuzzelen met Google,” begint Krista te vertellen. “Ik zat op de bank, en het was net tijdens spitsuur thuis; André, mijn man, was Wies aan het verschonen. Hanne was een boekje aan het lezen, en ik ging in mijn telefoon kijken naar de uitslagen van mijn biopten. “Volgens mij is het niet goed,” zeg ik. “Maar we kijken straks wel even.” Ze vervolgt: “Toen we bij de oncoloog zaten, wist ik dat het een draak van een gesprek zou worden, én toch, je kunt je er niet op voorbereiden als ze dan tegen je zegt: “Je wordt niet meer beter”. Ze geeft aan dat het moeilijk is om aan dat moment terug te denken. “Ik kreeg het warm, in dat kleine kamertje, heel surrealistisch, ‘mag ik een glaasje water’, vroeg ik.” Wat de situatie extra bizar maakte, was dat André in een rolstoel zat, omdat hij zijn voeten had verbrand met kokend water en eigenlijk niet lang mocht zitten, iets waar Krista zich dan weer zorgen over maakte. “Het was een rare situatie, je kunt de volledigheid ervan niet omvatten, nog steeds niet.”
Dit verhaal biedt een inkijkje in Krista’s binnenwereld, hoe ze omgaat met deze realiteit. Ze deelt in vol vertrouwen een paar fragmenten uit haar dagboek. Haar houvast voor nu en voor haar dochters later.
“En dan Wiesje, ach m’n lieve Wieze kind. Vandaag onze laatste dag borstvoeding. Je kijkt me lachend aan, met je alwetende blauwe ogen. Voor jou blijft niets geheim.”
Fragment uit Krista’s dagboek
Krista en haar kankerzooi
De diagnose komt pas een half jaar nadat Krista tijdens het borstvoeden een hard, plakkaatachtig stukje in haar borst voelt. Ze heeft Hanne 19 maanden borstvoeding gegeven en wil dat ook bij Wies doen, die in september 2024 is geboren. Aanvankelijk denkt ze dat het door de borstvoeding komt en vraagt advies aan de kraamhulp en een lactatiedeskundige, maar beiden vinden dat er waarschijnlijk niets aan de hand is. Toch volgt ze haar gevoel en gaat naar de huisarts: “Ik vond wel dat ik mijn best moest doen om serieus genomen te worden.”
Er volgen een punctie, echo en MRI, maar alles lijkt in orde. Na de verhuizing naar Bedum besluit Krista een paar maanden later toch naar het Martini Ziekenhuis in Groningen te gaan. De radioloog vertrouwt het niet en laat verder onderzoek doen: opnieuw krijgt ze onderzoeken. Dan blijkt dat er uitzaaiingen in haar longen zitten. De diagnose is vernietigend: uitgezaaide triple-negatieve borstkanker. Er is niets dat haar geneest, maar er is wel een behandelplan met levensverlengende therapie. Voor Krista betekent dit sinds mei elke woensdag chemotherapie.
Over dat moment schrijft ze in haar dagboek: “Je begrijpt dat dit mij intens verdrietig maakte, ik heb veel gehuild, voelde me schuldig dat ik haar niet kon geven wat ik haar zusje wel had gegeven. Toch is het niet voor niets. Na al het slechte nieuws kwam er onlangs positief bericht. Op de laatste scan is in de longen niets te zien en de tumor in mijn borst is geslonken. Niet dat ik beter word, maar mijn kans om langer bij mijn gezin te mogen zijn lijkt me te zijn gegeven.” Dat ze nog haar heeft, komt doordat ze tijdens de chemo een ijskap draagt. Doordat je aan de buitenkant minder ziek lijkt, durven de mensen in het dorp haar nog aan te spreken, wat ze heel prettig vindt.
Krista als kind
Krista is geboren in het ziekenhuis van Lelystad. Ze groeit op als nakomelingetje in een gezin met vier oudere zussen. Ik zat front row te kijken naar alles wat zich afspeelde in dat levende theater. De meest dramatische voorstellingen trokken aan me voorbij. Er viel voor mij weinig nieuws meer te doen; mijn zussen hadden de paden al lang voor me platgetrapt.
Na het VWO begint ze aan de studie Bos- en Natuurbeheer in Wageningen, stapt vervolgens over naar de Vrijeschool Pabo in Leiden en haalt uiteindelijk haar diploma Engels in Nijmegen.
Krista als partner
Tijdens haar studententijd in Wageningen krijgt Krista last van angst- en paniekaanvallen. Om tot rust te komen gaat ze vaak kamperen op Schiermonnikoog. “Ik ben best wel een nerd, maar ik word rustig van vogels kijken, gewoon met mijn verrekijker,” lacht ze.
Als ze even klaar is met mannen, gaat ze alleen kamperen op Schier. En laat André daar nu net op de camping werken, hij brengt haar naar haar plekje. Ze vindt hem leuk, maar zegt niets. Thuis voegt hij haar toe op Instagram en ze beginnen te appen. Een paar weken later gaat ze terug voor een “week-date”. André was zo lief, want het was natuurlijk heel spannend, hij had aan alles gedacht: een eigen tentje, een tafeltje bij De Tjattel. Het was meteen raak.
Al snel wonen ze samen op zijn studentenkamer in Den Haag, de ultieme relatietest. Via Groningen zijn ze uiteindelijk in Bedum beland. “We lachen veel,” zegt ze. “Zelfs als we ’s avonds op de bank zitten, kan ik nog enorm om hem lachen.”
“Probeer te genieten. Van het grote en van het kleine. Durf open te staan voor het leven. Te proberen wat bij je past, en als alles groot lijkt, en moeilijk, doe dan een stapje terug, en zie dat wat er voor jou echt toedoet.”
Fragment uit Krista’s dagboek
Krista en werk
In coronatijd werkte ze in het Martini Ziekenhuis, als schoonmaker op de IC, heftig. Later op andere afdelingen. “Toen ik zwanger werd van Hanne en we naar Bedum verhuisden, stopte ik met werken. Zonder rijbewijs was dat niet echt praktisch (inmiddels heb ik die dus wél, haha).” Op het moment dat ze ziek werd had ze een leuke baan bij de RUG (Rijksuniversiteit Groningen) op de afdeling studentenzaken. “Mijn doel was wel studieadviseur te worden. Perfecte combinatie tussen mijn studie Engels en Pabo.”
Krista als moeder
Heel bewust bleef ze de eerste jaren met Hanne thuis, en met de kennis van nu is ze daar extra dankbaar voor. Hanne kletst de oren van je hoofd. Ze kon al vroeg lastige woorden zeggen, een echte taalontploffing. Haar eerste woord was aardbei, daarna kwam alpaca. En graafmachine, hoe dan? “Ik ben stiekem trots dat ze zo goed praat en zoveel oog heeft voor anderen. Als papa thuiskomt vraagt ze hoe zijn dag was, en als mijn zus een nieuwe jurk heeft, zegt ze dat. Ze is allesbehalve verlegen, zoals ik vroeger was. Wies is nog klein en kan nog niet praten, maar door mijn situatie is ons contact heel intuïtief geworden. Als ik in haar ogen kijk, voel ik een diepe, bijzondere verbinding. Ze is zo open.”
“Samen zijn we krachtig en hebben we zoveel lief. Mijn leven is alles wat het zijn moet. Nu zie ik dat ik niets veranderen zou. Jullie zijn al wat ik nodig heb. Voor altijd. Ik ben altijd vlakbij jullie.”
Fragment uit Krista’s dagboek
Krista en haar gezin
Samen met André en de meiden geniet Krista van elk moment. De huiselijke dingen zijn het meest waardevol: de speentjes, de babysokjes, alles ademt het leven van een jong gezin, en dat vindt ze heerlijk.
“We praten open over dat ik doodga. Met Hanne hebben we, aan de hand van het boek Papa Draak wordt niet meer beter, uitgelegd wat er met mij aan de hand is. De eerste keren kon ik het niet uitlezen, zo verdrietig. Maar Hanne blijft een kind: ze kan op een verjaardag ineens met dat boek aankomen en wil dat we het voorlezen. Ik raad het iedereen aan die in een soortgelijke situatie zit.”
“Ik ben bang, vooral voor het onbekende, het niet weten. Wat ik kan regelen, doe ik, zoals mijn uitvaart. André is daarin mijn rots. Dat hij straks alleen achterblijft met onze dochters, daar is hij nuchter en realistisch over.” “Dat wordt een of twee jaar pittig,” zegt hij, “maar dan wennen we er wel aan.” Die houding geeft me vertrouwen. Als hij nu in paniek zou zijn, zou loslaten veel moeilijker zijn. En gelukkig heeft ook hij steun aan onze beide families.”
Toen ze ziek werd, hebben ze ook direct hun bruiloft gepland. Afgelopen 21 juni zijn ze getrouwd op Schiermonnikoog – echt geweldig. “Nu draag ik ook de naam van mijn gezin, en later wil ik voor een deel uitgestrooid worden op dit prachtige Waddeneiland. Dan ben ik daar voor altijd.”
Krista en haar nalatenschap
“Het besef dat mijn tijd beperkt is, heeft me aangezet om zoveel mogelijk tastbaars achter te laten voor mijn dochters.” Krachtig en dapper als ze is, vertelt ze dat ze bewust niets zegt wat verwachtingen zal scheppen. “Stel dat ik zou zeggen, ‘ik hoop dat je dit gaat doen’ of ‘dat gaat worden’, hoe hoog wordt dan de druk voor hun?” Ze wil geen schaduw over hun leven worden.
Ingesproken boeken, opnames van huiselijke momenten en wandelingen op Schiermonnikoog, alles kan later worden herbeleefd. Zo kunnen Hanne en Wies haar stem horen, haar warmte voelen, ook als ze er niet meer is. Ook heeft ze via stichting Komma een interview op beeld laten maken.
“Voor Hanne had ik een geboortedoos gemaakt en nu maak ik die ook voor Wies, wel zo eerlijk hè, haha.” Zo praktisch als ze is, heeft ze een heel mooi symbolisch aandenken voor haar dochters later. “Toen ik mijn trouwring uitzocht, vond ik het zonde, dat ik ‘m zo kort zou dragen. Het is een ring bestaande uit twee losse ringetjes geworden, voor allebei één.”
“Door mijn verhaal te delen, hoop ik anderen te inspireren en te informeren. Er is weinig geschreven over wat mensen meemaken in situaties zoals de mijne. Door openheid, humor en liefde probeer ik iets achter te laten dat blijft: een nalatenschap van nabijheid, van leven, van de kracht van het kleine en het grote tegelijk.”
Krista en leven
Krista weet niet hoeveel tijd haar nog gegeven is, eigenlijk weet niemand dat. Toch lukt het haar om te focussen op het kleine, te genieten van wat nu is, en van elk moment met haar gezin. Met warmte, humor en openheid bouwt ze aan herinneringen die blijven, en laat ze zien dat kracht niet altijd gaat om vechten tegen het onvermijdelijke, maar om liefhebben, leven en dichtbij zijn, voor altijd.
De kleine dingen van Krista
- Thee of koffie
Koffie zwart met een Bedumer rolletje. - Lievelingseten
Ik hou van pittig! Roti of Indiaas. - Favoriete geur
Nu moet ik bijna huilen. De geur van mijn moeders parfum, L’Air du Temps van Nina Ricci. Het biedt troost. - Boek
Calamiteitenleer voor gevorderden van Marisha Pessl
Het is een roman en gaat over een dochter die alleen bij haar geheimzinnige vader opgroeit. - Een film of serie die je keer op keer kunt kijken
Harry Potter en alles van Quentin Tarantino, hoewel dat allemaal niet heel realistisch is. - Liedje
A Year in the Garden van Roo Panes of Mooi van Maarten van Roosendaal.
Waar ik echt op uit mijn dak ga: Dancing in the Moonlight van Thin Lizzy. - Seizoen
Herfst, het naar binnen keren, loslaten heerlijk. - Kleur
Geel! Onze muren zijn geel en het is net of de zon schijnt. - Kledingstuk
Wollen hemden zijn mijn favoriet, en nee die kriebelen niet.
