Emma Kramer-Reitsma had een carrière waar ze trots op was en een liefdevol gezin. Van buitenaf leek alles op orde. Maar achter dat ogenschijnlijk perfecte plaatje ging iets anders schuil. Jarenlang probeerde ze te voldoen aan alle verwachtingen die ze zichzelf had opgelegd. Tot ze niet meer verder kon. Een zware burn-out bracht haar tot stilstand en veranderde niet alleen haar leven, maar ook haar kijk op psychische gezondheid. Vandaag helpt ze vanuit het Centrum voor Holistische Ontwikkeling andere professionals om verder te kijken dan klachten en diagnoses alleen.
Als kind wist ze eigenlijk al wat ze wilde worden. Een juf. Niet zozeer vanwege het lesgeven zelf, maar omdat ze mensen wilde helpen groeien.
Uiteindelijk liep haar pad anders. Na het vwo koos ze voor pedagogische wetenschappen met als richting orthopedagogiek. Vervolgens volgde de opleiding tot GZ-psycholoog. Het was een logisch pad voor iemand die gefascineerd was door de mens.
“Waarom doen mensen wat ze doen? Hoe ontstaan bepaalde patronen? En hoe kun je iemand helpen om weer verder te komen? Dat vond ik altijd ontzettend interessant.”
Jarenlang werkte ze in de geestelijke gezondheidszorg, eerst met kinderen en jongeren en later ook met volwassenen. Ze genoot van het contact met mensen en van het zoeken naar verklaringen voor gedrag en psychische klachten. Toch begon er gaandeweg iets te wringen. Niet in haar werk zelf, maar in de manier waarop ze leefde.
HET MEISJE DAT ZICHZELF WEGCIJFERDE
Wanneer ze terugkijkt op haar jeugd, ziet ze een patroon dat later een belangrijke rol zou spelen in haar burn-out. “Ik was degene die zich wel redde.”
Thuis waren er moeilijke omstandigheden. Zonder dat iemand het van haar vroeg, leerde ze zichzelf aan om niet lastig te zijn. Ze paste zich aan, loste haar eigen problemen op en zorgde ervoor dat anderen zich geen zorgen over haar hoefden te maken.
Die houding nam ze mee in haar volwassen leven. Ze voelde voortdurend druk om te voldoen aan allerlei verwachtingen.
“Ik wilde een goede moeder zijn, een goede werknemer, een goede partner. Ik wilde sociaal zijn, blijven sporten, mezelf blijven ontwikkelen. Alle ballen moesten in de lucht blijven.”
Zoals zoveel vrouwen combineerde ze werk, gezin en de zorg voor anderen, zonder te merken dat ze zichzelf steeds verder uit het oog verloor.
TOEN DE EERSTE SCHEURTJES ONTSTONDEN
De eerste signalen waren er al jaren voordat ze daadwerkelijk instortte. Ze voelde zich vaker moe. Ze ervoer meer spanning. Ze had het gevoel dat alles steeds meer energie kostte.
Maar ze deed wat ze altijd had gedaan: doorgaan. Dat was ook wat ze had geleerd. Tijdens haar opleiding draaide veel om wetenschappelijke kennis, analyses en behandelmethoden. Begrijpen, verklaren en oplossen. Alles speelde zich af in het hoofd.
“Mijn opleiding was ontzettend waardevol, maar ik realiseerde me later dat er nauwelijks aandacht was voor wat er in je lichaam gebeurt. Terwijl ons lichaam voortdurend signalen afgeeft.”
DE BURN-OUT DIE LANGZAAM DICHTERBIJ KWAM
Burn-outs ontstaan zelden van de ene op de andere dag. Dat gold ook voor Emma. Het was een jarenlang proces waarin ze steeds verder verwijderd raakte van haar eigen grenzen.
Ze wisselde van functies, werkte op verschillende plekken en besloot uiteindelijk voor zichzelf te beginnen. In eerste instantie leek dat een goede stap. Ze kreeg meer vrijheid en kon haar werk op haar eigen manier vormgeven.
Toch veranderde er minder dan ze had gehoopt.
“Ik dacht dat het probleem misschien in mijn werk zat. Maar ik ontdekte dat ik mezelf overal mee naartoe nam.”
Of ze nu in loondienst werkte of ondernemer was, de patronen bleven hetzelfde. Ze bleef zich aanpassen. Ze bleef presteren. Ze bleef doorgaan.
Tot haar lichaam niet meer mee wilde. In 2023 bereikte ze haar dieptepunt.
“Ik kon eigenlijk niets meer. Alles was te veel. Geluiden, gesprekken, drukte, verwachtingen. Iedere prikkel kwam keihard binnen.”
Wil je dit artikel verder lezen?
Koop dan de nieuwste editie van FAMKE of neem een abonnement en mis geen enkel verhaal.
