Ze is een van de snelste vrouwen op het ijs, maar nu draait het eens niet om medailles of persoonlijke records. In woord en beeld laat Femke Kok (24) zien wie ze is buiten de wedstrijdbaan. Niet de versie die je kent van headlines en huldigingen. En zeker geen gepolijste PR-versie, maar de echte. FAMKE legt haar zeven thema’s voor.

FAMILIE

Als enig kind groeide Femke op in Friesland, vlak bij de ijsbaan. Verhuizen om bij een profploeg te trainen hoefde niet, het ijs was altijd in de buurt. “Ik heb hierdoor ook nooit echt de drang gehad om uit huis te gaan,” zegt ze nuchter. “Mijn ouders zijn vaak weg in de zomer, ze werken overdag. We zitten elkaar totaal niet in de weg.”

Haar ouders zijn haar veilige basis. Ze waren er altijd: bij elke training, elk wedstrijdweekend, elk dipje en hoogtepunt. En ook nu nog, jaren later, staan ze regelmatig langs de baan of volgen alles op de voet. “Als ze ergens over twijfelt, zijn zij de eersten die ze belt. “Ze weten meteen hoe ik me voel. Ze kennen me door en door.”

GEZONDHEID

Toen Femke vlak voor het schaatsseizoen in 2024 het CMV-virus opliep, een variant van de ziekte van Pfeiffer, kon ze wekenlang niets. Geen trainingen, geen rondjes op het ijs, geen vooruitgang. “Ik was zó moe. Al mijn teammaten zaten lekker in Japan en China voor de World Cups, en ik zat thuis op de bank.” Ze volgde de wedstrijden op afstand, maar dat maakte het niet makkelijker. “Dan zag ik die verhalen langskomen op Instagram en dacht ik: daar had ik ook moeten zijn.”

De keuze om zes weken volledige rust te nemen was noodzakelijk, maar moeilijk. “Mijn hoofd wilde door, maar mijn lichaam zei gewoon nee.” Ze had het er mentaal zwaar mee. “Ik ben normaal echt iemand die altijd bezig wil zijn; stilzitten ging tegen alles in, maar achteraf heeft het me geholpen dat ik toen echt helemaal niks heb gedaan. Daardoor kon ik rustig opbouwen en werd het alsnog een goed seizoen.”

Sindsdien luistert ze beter naar haar lijf. Ze herkent de signalen sneller: “Als ik merk dat ik vermoeider ben dan normaal, of als ik sneller prikkelbaar ben, dan weet ik: ik moet even gas terugnemen.” Ook let ze scherper op hygiëne en vermijdt ze drukke groepen. “Mijn lichaam is mijn motor, maar óók mijn grens. Die respecteer ik nu veel meer.”

“Wedstrijden rijden lukte gewoon niet. Ik legde mezelf veel druk op”

VERWACHTINGEN

“Vroeger had ik zó veel last van zenuwen en legde ik mezelf vooral bij wedstrijden enorm veel druk op.” Ik was helemaal gefocust op het resultaat. Als het niet lukte, dacht ik: ik ben niet goed genoeg. Terwijl ik in trainingen keigoed reed. Maar zodra het startschot klonk… dan blokkeerde ik.” Haar ouders stelden haar op een gegeven moment voor een keuze: óf stoppen, óf hulp zoeken. Ze koos het laatste en ging naar een sportpsycholoog. “Ik was vooral gefocust op het resultaat, terwijl dat niet iets is waar je grip op hebt. Je moet je richten op je taak, dat heeft me heel erg geholpen.” Nu gaat ze wedstrijden veel relaxter in.

“Hoe beter je wordt, hoe meer mensen van je verwachten. Dat voelde ik heel erg in mijn eerste seizoen.” Toen ze direct goed presteerde, lag de lat ineens een stuk hoger. “Iedereen dacht: die wint alles wel even. Dat trok ik me aan.” Inmiddels weet ze beter: “Je doet het voor jezelf, niet voor anderen.”

BEKENDHEID

Wie in de schijnwerpers staat, weet: het beeld dat mensen van je hebben, klopt lang niet altijd. Femke is daar geen uitzondering op. Achter het goud op het ijs zit iemand die zich geregeld moet verhouden tot verhalen waar ze zich niet in herkent. “Soms zijn ze gewoon niet waar”, zegt ze. “En dat gebeurt vaker dan je denkt.” Zo dook er recent een bericht op dat ze in een riante villa zou wonen, compleet met luxe inbouwapparatuur en een vernoemd hypotheekbedrag erbij.

De realiteit? Ze had net een huis gekocht. “De bouw moest nog beginnen, joh. Maar blijkbaar had ik opeens een heel landgoed.”

Ze zegt het met een glimlach, maar ook met een zucht. Want telkens moeten uitleggen wat níét klopt, raakt haar wel degelijk. “Mensen nemen niet altijd de moeite om het te vragen, ze vullen liever in.” Soms hoort ze pas van anderen dat er weer iets over haar gezegd of geschreven is. “Dan denk ik: huh? Waar komt dit vandaan?” Ze probeert het meestal naast zich neer te leggen, maar dat lukt niet altijd. “Het is gewoon vervelend, want het is niet waar. En áls je er iets over zegt, ben je weer bang dat het verdraaid wordt. Dus laat je het maar gaan.”

PLOEGGENOTEN

De sfeer in de ploeg is belangrijk voor Femke. Ze traint met drie meiden en veertien jongens, maar de verhouding voelt niet scheef. “Ik kan goed met die jongens opschieten, ze zijn gewoon lekker nuchter en grappig.” Drama is er nooit, hooguit wat geplaag. “Soms maken ze een grapje, dan moet je even terugbijten. Dat hoort erbij.”

Naast trainingen delen Femke en haar ploeggenoten ook veel van het dagelijks leven. “We zijn altijd met elkaar op pad, je kent elkaar door en door.” Dat helpt, zeker als het mentaal even wat minder gaat. “Soms heb je gewoon een rotdag, of voel je druk van buitenaf. Maar je hoeft niks uit te leggen, iedereen maakt hetzelfde mee.”

Ook dingen als roddels of onwaarheden in de media zijn herkenbaar binnen het team. “We staan allemaal in die schijnwerpers, dus je begrijpt van elkaar hoe dat voelt. Dat schept een band.”

LIEFDE

De liefde speelt nu geen hoofdrol. Vier jaar had ze een stabiele relatie, maar ze groeiden uit elkaar. Sindsdien waren er wat dates, maar geen nieuwe vaste partner. En dat vindt Femke prima. “Ik voel geen druk om iets te moeten. Het komt wel als het komt.”

Mocht ze een nieuwe liefde ontmoeten, dan graag iemand die haar leven snapt. De trainingsdagen, de onregelmatigheid, het reizen. “Het helpt als iemand in de sport zit, of in elk geval begrijpt hoe mijn dagen eruitzien.” Maar voor nu is ze vooral bezig met zichzelf. “Ik wil gewoon goed in m’n vel zitten, de rest zie ik dan wel.”

TOEKOMST

Femke heeft geleerd haar eigen tempo te volgen, op het ijs én daarbuiten. Niet alles hoeft vast te liggen; wat nu goed voelt, mag straks anders zijn. Misschien belandt ze ooit nog in de collegebanken. De interesse voor psychologie is er al langer, vooral vanwege haar fascinatie voor het mentale aspect van topsport. “Wat in je hoofd gebeurt, is zó bepalend,” zei ze eerder. Maar ze voelt geen haast. De rust om te wachten is er. Tot die tijd doet ze waar ze goed in is: haar hoofd koel houden, haar hart volgen, en blijven genieten van kleine geluksmomentjes. Bijvoorbeeld een stuk taart. “Daar kun je me echt ’s nachts voor wakker maken.”

Wie is Femke?

Femke Kok (24), de Friese schaatster uit Nij Beets, is razendsnel op de sprintafstanden en dé frisse wind in de Nederlandse schaatsscene.

Opgegroeid in een echte schaatsfamilie begon Kok al op haar tweede met schaatsen. Sinds haar doorbraak als junior, met drie wereldtitels in 2019, heeft ze haar status ruimschoots waargemaakt. In 2023 schreef ze geschiedenis als de eerste Nederlandse vrouw ooit die wereldkampioene werd op de 500 meter, in eigen huis in Thialf. Ze prolongeerde die titel nog twee keer, waardoor ze inmiddels drievoudig wereldkampioene is op die afstand.